اى مردم بدانيد كه تماميّت و كمال دين در گرو تحصيل دانش و عمل بدان است.
و به تحقيق وجوب تحصيل دانش بر شما از بدست آوردن مال دنيا بالاتر است، چراكه ثروت و مال نه تنها تقسيم شده، بلكه مقدار معيشت براى شما تضمين گرديده است. و آن را دادگرى عادل در ميان شما تقسيم و تضمين نموده، [و] براى شما بزودى بدان وفا خواهد كرد. در حالى كه دانش در نزد اهلش برايتان اندوخته شده و شما مأمور به تحصيل آن از طريق ايشان هستيد. بنا بر اين آن را بجوئيد و از اين نكته غافل نباشيد كه زيادى و كثرت مال و ثروت دين را تباه سازد و دلها را سخت نمايد.
در حالى كه نور علم و دانش، و عمل بدان موجب اصلاح دين و راهيابى به بهشت است. مال و ثروت با خرج كردن نقصان پذيرد ولى دانش با انفاق بسيار گردد، و مراد از انفاق دانش همانا انتشار آن در ميان حافظان و راويانش مى‏باشد. و بدين مطلب توجّه كنيد كه همنشينى با عالم و پيروى از او دينى است كه خدا بوسيله آن ديندارى و پرستش مى‏شود، و اطاعت عالم موجب بدست آمدن نيكى‏ها و محو گناهان است، و همچنين ذخيره‏اى براى مؤمنين باشد، كه در زمان حيات مايه سربلندى و پس از وفات موجب ذكر خير و نيكنامى ايشان است. همانا كه دانش داراى برتريهاى بسيار است و چنانچه آن را به فردى روحانى تشبيه كنيم رأس آن:
فروتنى، و ديدگانش: بيزارى از حسد، گوشش: فهم، زبانش: راستى، حافظه‏اش:
كنجكاوى و بررسى، دل و قلبش: خوش بينى، عقل و خردش: شناخت ابزار كارها، دستش: رحمت، همّتش: تندرستى، و پايش: ديدار و زيارت دانشمندان، حكمتش: پارسائى، و قرارگاه و پايگاهش: رهائى، و رهبرش: عافيت است.
سوارى و مركبش: وفا، سلاحش: ملايمت در گفتار، شمشيرش: رضايت و خشنودى، كمانش: سازگارى، سپاهش: گفت و شنود با دانشمندان، دارائى و ثروتش: ادب، اندوخته و پس اندازش: دورى از گناهان، توشه‏اش: نيكوكارى، پناهش: صلح و سازش، راهنمايش: هدايت، و دوست و رفيقش: معاشرت با نيكان است.
(سخنى از حضرت علي عليه السلام در باره فضيلت دانش ..... تحف العقول-ترجمه جعفرى ص : 181)