از ديگر نظريه‏هايى كه محافل به اصطلاح علمى و آكادميك و ارتجاع روشنفكرى به منظور مقابله با حكومت دينى و ولايت فقيه در حال ترويج آن هستند، نظريه سكولاريسم مى‏باشد.

سكولاريسم از واژه سكولارم مشتق شده و داراى ريشه انگليسى سكولار است. سكولار در اصطلاح، به معناى دنيايى و سكولارم به معناى اين عصر يا زمان حاضر مى‏باشد.

در فلسفه دنياگرايى سكولاريسم - كه از شاخه‏هاى ليبراليسم محسوب مى‏شود - تنها اهميت و سود جهان هستى براى انسان تنها، مربوط به ميزان تمتعات مادى و استفاده‏اى است كه بشر مى‏تواند از آنها داشته باشد.

از نتايج سكولاريسم، تلاش هرچه بيشتر براى مادى كردن زندگى و دنيوى كردن انسان مى‏باشد و بر همين اساس نظريه پردازان سكولار باعث شدند تا دين در جوامع غربى از زندگى بشرى رخت بر بسته و اين جوامع كاملاً دنيايى شوند.

سكولاريسم، توسط تاجران و دلالان اقتصادى اروپا طراحى و ترويج شد. اين گروه كه صاحبان تجارت آن عصر بودند، فرهنگ، علم و فلسفه خاص خويش را كه مبتنى بر فرهنگ قدرت و سوداگرى بود، در دوران رنسانس ترويج مى‏كردند. به طور خلاصه ويژگيهاى صاحبان انديشه سكولار و تاجران بزرگ اروپا را چنين توصيف كرده‏اند: خشونت، خودخواهى، حرص، شهرت‏طلبى، جاه‏طلبى و بى‏اعتقادى به دين. آنها براى رسيدن به سود بيشتر تمام اعمال خلاف اخلاق و محرمات دينى را مباح دانسته و بدين ترتيب مرام اباحى‏گرى را كه عبارت بود از بى‏اعتنايى به بايدها و نبايدهاى دينى گسترش دادند تا جايى كه اين نظريه در اروپا حاكم شد.

سكولاريسم (اصالت دنيا و حذف دين از صحنه زندگى) داراى پيامدها و آثارى از جمله، جدا كردن علم از قلمرو دين مى‏باشد. تخليه نهادهاى سياسى، اقتصادى، اجتماعى و هنرى از معانى دينى در نهايت باعث شد تا سكولاريسم به عنوان نظريه جدايى دين از سياست به صورت مطلق ترويج گردد.

4-2-1- سكولاريسم در ايران‏

استعمارگران بعد از قيام تنباكو و فتواى تاريخى آيت‏الله شيرازى (ره) قدرت و نقش دين و علماى اسلام را در جميع شئونات جامعه مشاهده كردند و از آن پس، سعى كردند از طريق روشنفكران وابسته سكولاريسم يا تز جدايى دين از سياست را اجرا نمايند.

به طور مثال ميرزا حسين خان سپهسالار - صدر اعظم ناصرالدين شاه - دستور عدم اجراى حكم قصاص را در مجازات اسلامى صادر كرد، روحانيت را از دخالت در امور قضايى منع كرد و با صراحت اعلام داشت:

اعتقاد من درباره حضرات ملاها، بر اين است كه ايشان را بايد در كمال احترام و اكرام نگاه داشت و جميع اموراتى كه به آنها تعلق دارد، از قبيل نماز جماعت و موعظه، به قدرى كه ضرر به جهت دولت وارد نياورد و اجراى صيغه عقد و طلاق و حل مسائل شرعيه را به آنها واگذار نمود و به قدر ذره‏اى در امورات حكومتى آنها را مداخله نداد و ايشان را ابداً واسطه فيمابين دولت و ملت مقرر نكرد.

همچنين در طول تاريخ معاصر ايران از قيام مشروطه گرفته تا پيروزى انقلاب اسلامى، روشنفكران وابسته، خصوصاً روشنفكران لائيك با پيروى و متأثر شدن از اين نظريه، نقطه مقابل حاكميت دينى و علما اسلام بوده‏اند.

بازرگان يكى از نظريه‏پردازان جدايى دين از سياست در قبل و بعد از انقلاب بود، وى اظهار مى‏دارد:

اين نظريه كه اسلام حاوى بهترين دستورهاى اخلاقى و اجتماعى و حكومتى است و براى اصلاح جامعه و رواج عدالت و سعادت در جامعه آمده، نظريه‏اى خام و كودكانه و ايدئولوژى زده است.

در حال حاضر نيز سروش يكى از سركردگان تفكر سكولاريسم مى‏باشد كه شديداً مورد توجه و تشويق محافل به اصطلاح علمى و آكادميك مى‏باشد.

وى مى‏گويد:

هيچ الگوى خاصى از ناحيه دين بر هيچ جامعه‏اى تحميل نمى‏شود.

در همين خصوص، روزنامه جهان اسلام به نقل از وى نوشت:

وظيفه دين القاى حيرانى است و بس. اگر كسى راه بيفتد و به دنيا بگويد: اى دنيا بايد جهت آباد كردن دنيايتان از دين، استفاده كنيد، اين حرف اشتباه محض است.

بنابراين محافل به اصطلاح علمى و آكادميك و ارتجاع روشنفكرى با ترويج اين نظريه عملاً حكومت دينى و ولايت فقيه را نشانه گرفته‏اند و در حقيقت نظريه پردازان سكولاريسم در دراز مدت براندازى سياسى نظام را دنبال مى‏كنند.

بيژن حكمت يكى از عناصر ضد انقلاب مى‏گويد:

ما يك جامعه دمكراتيك، دولت دمكراتيك و لائيك مى‏خواهيم و در اين هيچ ترديدى نداريم.

تيمرمن نظريه پرداز آمريكايى نيز در همين خصوص مى‏گويد:

ما با رژيمى سروكار داريم كه به دليل مخالفت آن با منافع غرب نمى‏توان بار ديگر آن را به جمع رژيم‏هاى دوست راه داد، ما بايد در صدد روى كار آوردن يك حكومت دمكراتيك به جاى حكومت روحانيت باشيم.

ادوارد شرلى از مقامات سابق سيا و نظريه‏پرداز آمريكايى نيز معتقد است:اگر نظام ولايت فقيه در ايران از هم بپاشد، آن وقت مى‏توان پذيرفت كه جمهورى اسلامى تغيير ماهيت داده.

منابع: -نقيب العطاس. محمداسلام و دنيوى‏گرى، ص 203، به نقل از كتاب صبح‏

 - سروستانى اسماعيل، تهاجم فرهنگى، ص 104

 - ماهنامه صبح - شماره 84 - ص 37

 - سخنرانى سروش - 12/4/1371 در يكى از مساجد تهران‏

 - روزنامه جهان اسلام - 17/10/1373

- هويت، ص 41

 - روزنامه كيهان - 30/4/77

 - روزنامه كيهان - 30/4/77